Awarie 24/7665 956 984

Co powinna zawierać nowa rozdzielnica w mieszkaniu i domu

Rozdzielnicę projektuję tak samo starannie jak resztę instalacji, bo to od niej zależy bezpieczeństwo całego mieszkania. Pokazuję, co powinna zawierać nowa rozdzielnica i po czym poznać dobre wykonanie.

  • 25 lat doświadczenia
  • Uprawnienia SEP E+D
  • Łódź i okolice do 30 km

Nowa rozdzielnica w mieszkaniu i domu powinna zawierać rozłącznik główny, ogranicznik przepięć, kilka grup różnicówek 30 mA i wyłączniki nadprądowe dobrane do przekroju przewodów, nie do tego, żeby „nie wybijało“. Równie ważne jak sam dobór aparatów jest to, jak są połączone i opisane w środku.

Co powinno się znaleźć w rozdzielnicy, od góry do dołu

Od góry rozdzielnica składa się z kilku warstw ochrony, każda o innym zadaniu i innym momencie zadziałania:

  • rozłącznik główny, który jednym ruchem odcina całe mieszkanie, przydaje się choćby przy każdej kolejnej przeróbce instalacji,
  • ogranicznik przepięć typu 2, a w domu z instalacją odgromową albo zasilanym linią napowietrzną kombinowany typ 1+2, dziś norma praktycznie go wymaga w nowych instalacjach,
  • lampki kontrolne faz, żeby jednym spojrzeniem sprawdzić, czy zasilanie w ogóle jest,
  • wyłączniki różnicowoprądowe 30 mA typu A w co najmniej 2-3 grupach albo aparaty łączone na poszczególne obwody; typ poznasz po symbolu na obudowie, co pokazuję we wpisie o tym, jak sprawdzić różnicówkę i jej typ,
  • wyłączniki nadprądowe dobrane do przekroju przewodu: B16 dla gniazd na przewodzie 2,5 mm², B10 dla oświetlenia na 1,5 mm², osobne dla płyty, piekarnika, pralki, zmywarki i bojlera.

Kolejność ma znaczenie. Rozłącznik główny i ogranicznik przepięć stoją najwyżej, bo chronią całą instalację za sobą, a wyłączniki poszczególnych obwodów dopiero na końcu tej drogi.

Ogranicznik przepięć reaguje na skoki napięcia z sieci albo z wyładowania atmosferycznego, zanim dotrą do elektroniki w mieszkaniu, pralek, telewizorów, routerów i całej reszty sprzętu, który dziś stoi w każdym pokoju. Bez niego jedno bliskie uderzenie pioruna potrafi uszkodzić kilka urządzeń naraz, mimo że zabezpieczenia nadprądowe zadziałały poprawnie, bo przepięcie to zupełnie inne zjawisko niż zwarcie czy przeciążenie.

Po czym poznaje się dobre wykonanie

Dobre wykonanie widać w środku rozdzielnicy, nie na etykietach aparatów przyklejonych z zewnątrz. Szyny łączeniowe zamiast mostków skręcanych z kawałków drutu, osobny blok rozdzielczy, listwy zaciskowe N i PE rozdzielone dla każdej grupy różnicówek, przewody ułożone równo i opisane przy każdym zacisku.

Na drzwiczkach opis każdego obwodu, w kieszeni schemat całej instalacji. Każda kolejna osoba, ja albo ktoś inny wezwany za kilka lat, wie, co za co odpowiada, bez zgadywania i szukania po omacku podczas awarii. To akurat szczegół, który klient rzadko ocenia sam, dopóki nie porówna dwóch rozdzielnic obok siebie, jednej opisanej i jednej bez żadnych oznaczeń.

Ile miejsca zostawić na przyszłość

Zapas w rozdzielnicy to 20-30% wolnych modułów, nie symboliczne kilka miejsc zostawione na wszelki wypadek, gdyby ktoś kiedyś czegoś dołożył. Typowe mieszkanie wychodzi na obudowę 2x12 albo 3x12 modułów, dom 3x18 i więcej, zależnie od liczby obwodów i podziału różnicówek na grupy.

Wielkość rozdzielnicy liczę od liczby obwodów, a tę ustalam według zasad z wpisu o tym, ile obwodów powinno mieć mieszkanie i dom. Oba tematy ustalam razem, na tym samym etapie projektu.

Gdzie powinna stanąć

Miejsce na rozdzielnicę wybieram przy wejściu, na wysokości wygodnej dla dorosłego, z dostępem, do którego nie trzeba niczego przestawiać ani odsuwać. Nie za zabudowaną na stałe szafą i nie w łazience, gdzie wilgoć i ograniczony dostęp utrudniają każdą późniejszą przeróbkę oraz zwykłą kontrolę.

Miejsce ustalam zawsze przed kuciem, nigdy po, bo przełożenie gotowej rozdzielnicy w inne miejsce oznacza przeciąganie od nowa wszystkich obwodów, które już do niej dochodzą. Dotyczy to też szafek i zabudów meblowych planowanych przy wejściu, bo stolarz musi wiedzieć o drzwiczkach rozdzielnicy, zanim zamówi front na wymiar.

Co jeszcze można dołożyć do rozdzielnicy

Kilka elementów nie jest obowiązkowych w polskich przepisach, ale dobrze sprawdza się w praktyce, więc omawiam je już na etapie projektu:

  • detektor iskrzenia, AFDD, do sypialni i domów drewnianych, w Polsce nieobowiązkowy,
  • stycznik i zegar do sterowania bojlerem albo oświetleniem, przydatny tam, gdzie zależy Ci na programowaniu godzin pracy,
  • licznik energii na wybrany obwód, jeśli chcesz osobno widzieć zużycie na przykład kuchni albo bojlera,
  • wolne moduły pod obwody, które mogą dojść za kilka lat, na przykład przy rozbudowie domu albo nowych urządzeniach, nawet jeśli dziś ich jeszcze nie planujesz.

Dokładanie tych elementów później, do gotowej i zapełnionej rozdzielnicy, zwykle wychodzi drożej niż zaplanowanie miejsca od razu. Żadnego z nich nie montuję z automatu, bo część klientów w ogóle nie planuje rozbudowy, a płacenie za miejsce, które nigdy się nie zapełni, mija się z celem. Rozmowa na oględzinach rozstrzyga, co faktycznie wchodzi do projektu, a co zostaje tylko jako pusty moduł na zapas.

Czego w dobrej rozdzielnicy nie powinno być

Kilka rzeczy od razu mówi mi, że rozdzielnicę trzeba poprawić albo wymienić:

  • jedna różnicówka na całe mieszkanie, przez którą jeden upływ gasi prąd wszędzie naraz,
  • zabezpieczenie B20 albo B25 wpięte „żeby nie wybijało“ na przewodzie 2,5 mm², które przestaje chronić przewód, a nie tylko wygodę użytkownika,
  • mostki skręcone z kawałków przewodu zamiast szyn łączeniowych,
  • brak opisów obwodów na drzwiczkach,
  • aparaty różnych producentów upchane obok siebie na jednej szynie, bez ładu i bez zapasu miejsca.

Skrajny wariant, czyli korki topikowe bez żadnej różnicówki, opisałem we wpisie o starej tablicy z korkami. Każdy z tych punktów widzę zwykle w rozdzielnicach przerabianych po kawałku przez lata, gdzie kolejny elektryk dokładał obwód tam, gdzie akurat było wolne miejsce, bez patrzenia na całość. Rozdzielnica zaprojektowana od razu w całości takich śladów nie ma, bo cały układ powstaje na jednej wizycie, według jednego planu.

Nowa rozdzielnica? Zacznijmy od oględzin

Na oględzinach patrzę na to, co już jest podłączone, i na to, co dojdzie w najbliższych latach, żeby dobrać wielkość rozdzielnicy raz, a nie wymieniać ją za dwa lata na większą. Pytam wprost o plany remontowe i nowe urządzenia, które mogą dojść w kolejnych latach, bo od tych odpowiedzi zależy, ile modułów zapasu zostawię. Robię montaż rozdzielnic w mieszkaniach i domach, z podziałem na grupy różnicówek i zapasem miejsca od pierwszego dnia.

Poradnik

Przeczytaj też

Wolisz zapytać wprost, zamiast czytać?

Zadzwoń i opisz swoją sytuację. Powiem, co da się zrobić i czy w ogóle warto.

665 956 984
Zadzwoń 665 956 984