Moc przyłączeniową zwiększasz wtedy, gdy zabezpieczenie przy liczniku regularnie wybija albo szykujesz się na urządzenie, którego dzisiejsza instalacja nie uniesie: płytę indukcyjną, pompę ciepła, ładowarkę do auta. Procedura to wniosek do operatora o nowe warunki przyłączenia, a w bloku dochodzi do tego jeszcze ocena WLZ i rozdzielnicy, bo to one często decydują, ile mocy realnie da się dociągnąć do mieszkania.
Moc przyłączeniowa a moc umowna
Moc przyłączeniowa i moc umowna to dwie różne liczby, choć klienci zwykle mówią o nich zamiennie. Moc przyłączeniowa wynika z warunków przyłączenia i jest fizyczną granicą tego, ile prądu w ogóle dociągnie do Ciebie przyłącze, kabel i złącze. Moc umowna to liczba wpisana do umowy z operatorem, a w praktyce pilnuje jej zabezpieczenie przedlicznikowe w tablicy.
Dopóki mieścisz się w granicach mocy przyłączeniowej, zmianę mocy umownej załatwia prosty wniosek do operatora, bez ingerencji w samo przyłącze. Gdy chcesz więcej, niż przyłącze fizycznie unosi, trzeba wystąpić o nowe warunki przyłączenia, czyli w praktyce zacząć procedurę od nowa, łącznie z oceną, czy sieć w ogóle da radę dociągnąć więcej mocy w Twoje miejsce.
Dla klienta liczy się głównie to, którą z tych dwóch dróg pójdzie sprawa, bo od tego zależy, ile formalności i czasu ją czeka. Prosta zmiana mocy umownej w ramach istniejącego przyłącza to najczęściej papierologia bez ingerencji budowlanej. Nowe warunki przyłączenia to już osobny proces, bliższy temu, co przechodzi się przy zupełnie nowym przyłączu.
Ile mocy ma typowe mieszkanie i dom
Mieszkanie w starym bloku zasilane jednofazowo ma zwykle zabezpieczenie przedlicznikowe 20-25 A, co daje moc rzędu 4,5-5,7 kW. Dom jednorodzinny zasilany trójfazowo to zwykle 12-16 kW. To orientacyjny punkt odniesienia, nie wyrok. Realną granicę pokazuje dopiero bilans tego, co w Twoim mieszkaniu albo domu pracuje jednocześnie. Jedno mocne urządzenie zwykle mieści się w istniejącej mocy, problem zaczyna się dopiero, gdy dochodzi drugie albo trzecie.
Kiedy trzeba zwiększyć moc
Zwiększenie mocy jest potrzebne, gdy w domu pojawia się urządzenie o dużym poborze, a zabezpieczenie przedlicznikowe przestaje sobie z tym radzić. Najczęściej dotyczy to:
- płyty indukcyjnej, która przy pełnym obciążeniu wszystkich pól potrafi pobrać do około 7,4 kW,
- pompy ciepła z grzałkami elektrycznymi wspomagającymi,
- ładowarki do samochodu, czyli wallboxa o mocy 11 kW,
- kilku klimatyzatorów pracujących naraz,
- przepływowego podgrzewacza wody,
- zabezpieczenia przedlicznikowego, które wybija regularnie, a nie raz na rok przy wyjątkowym obciążeniu.
Przy płycie wąskim gardłem bywa sam obwód, a nie moc całego mieszkania. Rozpisałem to we wpisie o tym, czy płyta indukcyjna wymaga siły i osobnego obwodu.
Jak wygląda procedura wniosku
Procedura zaczyna się od wniosku o określenie warunków przyłączenia, czyli o zwiększenie mocy. Składa go właściciel nieruchomości albo osoba z tytułem prawnym do lokalu. W Łodzi i okolicy trafia on do PGE Dystrybucja jako operatora sieci.
Operator wydaje nowe warunki przyłączenia, a po ich zaakceptowaniu podpisujesz umowę i płacisz opłatę przyłączeniową, zależną od tego, o ile rośnie moc. Sama procedura trwa zwykle kilka tygodni. Gdy operator musi przy okazji przebudować fragment sieci, wydłuża się to wyraźnie, i na to akurat elektryk wpływu nie ma. Wniosek warto złożyć zanim kupisz nowe urządzenie, nie po. Sprzęt, który czeka w kartonie na moc, jakiej jeszcze nie masz, to najgorszy moment na rozpoczynanie kilkutygodniowej procedury.
Co zmienia się w rozdzielnicy i WLZ w bloku
W mieszkaniu w bloku zmiana mocy prawie zawsze oznacza też pracę przy WLZ, czyli wewnętrznej linii zasilającej od złącza lub tablicy piętrowej do Twojego mieszkania. WLZ jest częścią wspólną budynku, więc do sprawy dochodzi zarządca albo wspólnota, zanim jeszcze cokolwiek ruszę w mieszkaniu. Bez ich zgody i bez uzgodnienia zakresu prac w częściach wspólnych sama chęć klienta nic nie zmienia.
Stary, aluminiowy WLZ o niewielkim przekroju często nie uniesie większej mocy, niezależnie od tego, co zrobisz w samym mieszkaniu. Przejście z jednej fazy na trzy oznacza w praktyce nowy WLZ, pięciożyłowy, wymianę licznika przez operatora i nową, trójfazową rozdzielnicę w mieszkaniu.
Podział pracy: elektryk i operator
Po mojej stronie jest ocena stanu WLZ i rozdzielnicy, policzenie bilansu mocy, czyli tego, ile faktycznie potrzebujesz jednocześnie, poprowadzenie nowej linii i rozdzielnicy, rozłożenie obwodów na fazy, pomiary i oświadczenie o gotowości instalacji. To oświadczenie jest dokumentem, którego operator wymaga, zanim formalnie uzna instalację za gotową na większą moc.
Po stronie operatora zostaje licznik, zabezpieczenie przedlicznikowe i plomby. Plomb nie rusza nikt poza operatorem, choćby usterka czy potrzeba wydawały się oczywiste. Te dwie strony pracują równolegle, ale nie zamiennie, więc każda ma swój zakres i swój dokument kończący etap.
Gdy zwiększenie mocy się nie opłaca
Czasem zwiększenie mocy jest technicznie trudne albo po prostu nieopłacalne, i mówię to klientowi wprost zamiast ciągnąć procedurę bez sensu. W takiej sytuacji zostaje ograniczenie mocy w ustawieniach płyty indukcyjnej, zarządzanie obciążeniem w wallboxie, który ładuje wolniej, gdy dom pobiera więcej mocy z innych odbiorników, albo po prostu nieużywanie największych odbiorników jednocześnie. Bilans mocy bywa też dobrą wiadomością. Nierzadko po policzeniu, co faktycznie pracuje naraz, okazuje się, że zwiększać mocy wcale nie trzeba.
Co sprawdzam, zanim doradzę wniosek
Zanim powiem klientowi, żeby złożył wniosek do operatora, patrzę na kilka rzeczy naraz, bo sam wniosek to koszt i czas, którego nie chcę marnować bez potrzeby. Sprawdzam stan WLZ, ilość wolnych modułów w rozdzielnicy, to, czy wszystkie mocne urządzenia rzeczywiście będą pracować jednocześnie, oraz to, czy problem nie wynika po prostu z rozkładu obciążenia na fazach.
Dopiero gdy te elementy się wykluczy, a bilans i tak pokazuje niedobór mocy, wniosek do operatora staje się jedynym sensownym krokiem. Czasem okazuje się, że wystarczy przełożyć jeden obwód na inną fazę albo poprawić połączenie, żeby problem zniknął bez żadnej procedury u operatora.
Zwiększasz moc? Zacznijmy od oględzin
Zaczynam zawsze od oględzin, nie od razu od wniosku do operatora, bo dopiero na miejscu widać, czy problem naprawdę wymaga większej mocy. Gdy wniosek jest potrzebny, podpowiadam, co w nim wpisać, a po swojej stronie robię wszystko, czego wymaga większa moc przyłączeniowa: WLZ, nową rozdzielnicę, pomiary i oświadczenie dla operatora.